Far Kontrolü Nasıl Yapılır
İlk kez bir gece yolculuğunda karşı şeritten sürekli selektör yediğimde, farlarımda bir sorun olduğunu anlamıştım. O gün dönüşte arabayı garaj duvarının karşısına çektim, farları yaktım ve gördüğüm manzara beni şaşırttı: sağ far sol farın neredeyse yarısı kadar aydınlatıyordu. Ampul yanmıştı diye düşündüm, ama sorun ampulde değil, yıllar içinde matlaşmış far camındaydı. O günden sonra far kontrolünü, motor yağı seviyesi kontrolü kadar rutin bir alışkanlık haline getirdim.
Bu rehberde, hiç deneyimi olmayan birinin bile on beş dakikada bitirebileceği bir far kontrolü adım adım anlatacağım. Kaputu açmayı bile bilmiyorsanız endişelenmeyin; buradaki işlemlerin çoğu araca dokunmadan, sadece gözle ve basit bir yöntemle yapılıyor.
Far Kontrolüne Hazırlık ve Temel Kontrol Adımları
Far kontrolünün en güzel yanı, neredeyse hiç alet gerektirmemesi. Ben genelde akşamüstü hava kararmaya başlarken, aracı düz bir zemine çekip başlıyorum. Eğimli bir yerde yapılan kontrol yanıltıcı sonuç verir, bunu tecrübeyle öğrendim.
Neye ihtiyacınız var?
Listem kısa ve çoğu evde bulunan şeyler:
- Düz bir duvar veya garaj kapısı — Işık huzmesini görebileceğiniz açık renkli bir yüzey ideal.
- Bir yardımcı — Direksiyonda oturup farları açıp kapatacak biri işi çok hızlandırıyor. Yoksa da inip binerek yapılabilir.
- Mikrofiber bez ve biraz su — Far camındaki toz ve böcek kalıntıları için.
- Kağıt maskeleme bandı ve şerit metre — Işık hizasını işaretlemek isterseniz.
- El feneri veya telefon ışığı — Kaput altındaki far arkası kablolarına bakmak için.
Motor sıcaksa biraz beklemenizi öneririm. Far ampullerinin bulunduğu bölge motor bloğuna yakın olabiliyor ve elinizi yakabilecek kadar ısınmış olabilir.
Gözle yapılan ilk inceleme
Araca üç metre kadar uzaklaşıp ön kısma bakıyorum. Bakılacaklar şunlar: far camında çatlak, iç kısımda buğu veya su damlası, camın sararması ya da matlaşması. Buğu görüyorsanız far gövdesindeki bir contadan su alıyor demektir; bu ampulün ömrünü ciddi şekilde kısaltır. Sararma ise özel far parlatma setleriyle büyük ölçüde düzelebiliyor, ben kendi aracımda bunu deneyip iki kat daha aydınlık bir sonuç aldım.
Sonra tüm ışıkları tek tek yakıyorum: kısa far, uzun far, sinyaller, dörtlü flaşör, park ışıkları, sis farı varsa o da. Arkaya geçip stop lambaları, geri vites lambası ve plaka aydınlatmasına da bakıyorum. Bu sıralamayı hep aynı tuttuğum için artık hiçbirini atlamıyorum.
Duvar testiyle huzme kontrolü
İşin en öğretici kısmı burası. Aracı duvara yaklaşık beş metre mesafede park edip kısa farları yakıyorum. İki farın oluşturduğu aydınlık lekelerin yüksekliği ve parlaklığı birbiriyle aynı olmalı. Sol far genelde karşı şeridi rahatsız etmemek için biraz daha aşağı bakar, bu normaldir. Ama bir taraf belirgin şekilde yukarı bakıyorsa ya da lekelerden biri sönükse orada bir sorun var.
Huzme kenarının duvarda net bir çizgi oluşturması gerekir. Bulanık, dağılmış bir aydınlık görüyorsanız ya ampul yanlış oturmuş ya da reflektör iç yüzeyi bozulmuş olabilir. Yükseklik ayarı gerekiyorsa bu artık far ayarı konusuna girer ve çoğu araçta kaput altındaki bir vida ile yapılabilir.
Sorun Tespiti ve Sonrasında Ne Yapmalı
Kontrolü yapmak yarısı; bulduğunuz şeyi yorumlamak diğer yarısı. Kendi başıma geçirdiğim birkaç olaydan çıkardığım pratik bilgileri aktarayım.
Sık karşılaşılan belirtiler ve olası nedenler
| Belirti | Muhtemel neden |
|---|---|
| Tek far hiç yanmıyor | Ampul yanmış veya duy bağlantısı gevşemiş |
| Her iki far da yanmıyor | Sigorta, röle veya far anahtarı arızası |
| Işık sönükleşmiş, sarıya çalıyor | Ampul ömrünü tamamlamaya yakın ya da far camı matlaşmış |
| Farlar titriyor, kırpışıyor | Gevşek kablo ucu, kötü şase bağlantısı, akü/alternatör kaynaklı besleme sorunu |
| Motor rölantideyken ışık zayıflıyor | Akü veya şarj sistemini kontrol ettirmek gerekir |
Titreme ve sönükleşme şikayetlerinde ben önce akümülatör kutup başlarına bakıyorum. Oksitlenmiş bir kutup başı, farların gücünü hissedilir şekilde düşürebiliyor; temizledikten sonra sanki yeni ampul takmış gibi oluyorsunuz.
Kendiniz yapabileceğiniz basit müdahaleler
- Far camı temizliği: Böcek ve yol kirini ılık suyla, bastırmadan silin. Kuru bezle ovalamak çizik bırakır.
- Ampul değişimi: Çoğu araçta kaput altından, ampulü çevirip çıkararak yapılır. Halojen ampulün cam kısmına çıplak elle dokunmayın; parmak izi ampulü noktasal ısıtıp erken patlatıyor.
- Sigorta kontrolü: Sigorta kutusundaki kapağın iç yüzünde şema bulunur. Yanan sigortanın içindeki telin koptuğu gözle görülür.
- Çift taraflı değişim: Bir ampul yandıysa diğerinin de ömrü bitmek üzeredir. İkisini birlikte değiştirmek, iki farın aynı renk ve parlaklıkta olmasını da sağlıyor.
Kontrolü ne sıklıkla tekrarlamalı?
Benim düzenim şöyle: ışıkların yanıp yanmadığına haftada bir, aracı çalıştırırken hızlı