Araç Koraylı Kontrol Etme

Aracımı ilk aldığım günlerde kaportaya bakıp "temiz görünüyor" deyip geçiyordum. Sonra bir kış sonunda far çerçevesinin kenarında ufak bir kabarcık gördüm, tırnağımla dokundum ve boya pul pul kalktı. O gün öğrendim ki araç üzerinde korayla kontrol dediğimiz iş, yani parlak kaplamalı, çıtalı ve kaplama geçmiş metal parçaların pas ve hasar açısından tek tek gözden geçirilmesi, kaportayı uzaktan süzmekten çok farklı bir şey. Burada size kendi rutinimi, hangi sırayla ilerlediğimi ve nerelerde hata yaptığımı anlatacağım.

Bu kontrol pahalı alet istemiyor. Benim çantamda sadece bir el feneri, mikrofiber bez, ince uçlu bir tornavida, bir çift eldiven ve küçük bir ayna var. Yarım saatte bitiyor, ama bulduğunuz tek bir kabarcık size sonradan binlerce liralık kaporta işini kurtarıyor.

Kontrol Öncesi Hazırlık ve Doğru Bakma Yöntemi

Kontrolün en can sıkıcı gerçeği şu: kirli araçta hiçbir şey göremezsiniz. Ben ilk yıllarda tozlu araçta bakıp "sorun yok" diye kendimi kandırdım. Şimdi kontrol öncesi mutlaka yıkıyorum, en azından kaplamalı bölgeleri nemli bezle siliyorum.

Aracı doğru ışıkta ve temiz konumlandırmak

Gölgeli bir garajda pas ve boya kabarcığı gözden kaçar. Ben sabah ya da ikindi güneşinde, aracın yanına çömelip yüzeye açılı bakarak ilerliyorum. Dik baktığınızda düz görünen bir yüzey, yandan baktığınızda dalgalanma ya da minik kabarma gösteriyor. Kapalı alanda çalışıyorsam el fenerini yüzeye neredeyse paralel tutuyorum; ışık yüzeyi yalarken en ufak pürüz bile belli oluyor.

Elin gözden daha iyi gördüğü yerler

Kaplamalı çıtaların altını, tampon köşelerini ve çamurluk kenarlarını sadece gözle değerlendirmek zor. Eldivenle parmak ucumu yüzeyde gezdiriyorum. Pürüz, kabarcık, tırnak takılan kenar varsa orada boya altında bir hareket başlamış demektir. Özellikle çıtaların araca oturduğu ek yerlerinde nem birikir; oralara ayna tutup alt yüzeye bakmayı alışkanlık yaptım.

Pas mı, sadece kir mi?

Yeni başlayanların en sık karıştırdığı şey bu. Yüzeydeki turuncu leke bezle silinip gidiyorsa çoğu zaman fren tozu veya demir kirliliğidir, panik yapmaya gerek yok. Silinmiyor, yüzeyde kraterleşme yapıyor ve çevresinde boya kabarcığı varsa gerçek paslanma başlamıştır. Kaplamalı yüzeylerde pas genelde ufak siyah noktalarla başlar, sonra o noktanın etrafı kabarıp kaplama pul pul dökülür.

Parça Parça İlerleyen Bir Kontrol Rutini

Rastgele bakmak yerine hep aynı sırayı izliyorum: ön, yanlar, arka, alt. Böylece bir bölgeyi atlamıyorum. Aşağıdaki tabloyu kendi defterimden çıkardım; siz de benzerini tutabilirsiniz.

Ön bölge ve far çevresi

Buradan başlamamın nedeni, en çok darbe alan yerin ön taraf olması. Far çerçevesinin kenarı, panjurun kaplamalı çıtası ve tamponun köşeleri sürekli taş yiyor. Zaten farların şeffaflığına ve ayarına bakarken bu bölgeyi elleme fırsatı doğuyor; ben far kontrolü ile kaplama kontrolünü aynı seansta yapıyorum, ikisi birbirini tamamlıyor. Çerçevede oynama varsa cıvatası gevşemiş olabilir, o zaman ampul değişimi ya da ayar işine girmeden önce oturmasını düzeltiyorum.

Yan taraflar ve kapı eşikleri

Kapıyı tam açıp eşiğe fener tutun. Ayakla sürekli basılan, çamurun biriktiği ve kimsenin bakmadığı yer tam burası. Cam çıtalarının uçları, ayna kapaklarının araca bağlandığı noktalar da öyle. Bir arkadaşımın aracında kapı eşiği içten dışa doğru çürümüştü; dıştan hiçbir belirti yoktu, sadece lastik fitili kaldırınca ortaya çıktı.

Arka bölge, egzoz ucu ve jantlar

Plaka vidalarının etrafı benim en sık pas yakaladığım nokta. Vidayı sökünce altındaki lekeyi görüp erken müdahale edebiliyorsunuz. Egzoz ucundaki kaplamada delinme başlamışsa ses değişimi gelmeden fark etmiş olursunuz. Jantlarda ise kaplama dökülmesi genellikle bijon çevresinden ve lastik yatağından başlar; lastik basıncını kontrol ederken zaten çömelmiş olduğum için jant kenarlarına da bakıyorum.

Küçük bir kabarcığı üç ay sonra kontrol edeyim diye bıraktığım seferde, o üç ayda leke iki katına çıkmıştı. P