Araç Bakım Takvimi ve Periyodu
İlk arabamı aldığımda elimde bir kullanım kılavuzu, bir de "abi sen 10 binde yağı değiştir gerisine karışma" diyen bir tanıdık vardı. Bir süre gerçekten böyle gittim: yağı değiştirdim, gerisini de aracın kendi kendine idare edeceğini varsaydım. Sonra bir kış sabahı ön silecekler cama sürtünerek çizik bıraktığında, ardından da uzun yolda farlarımın karşı şeride vurduğunu bana bir kamyon şoförü selektörle hatırlattığında anladım: bakım sadece yağdan ibaret değil ve akılda tutulacak şeyler bir liste olmadan takip edilemiyor.
O günden sonra kendime basit bir araç periyodik bakım takvimi çıkardım. Telefonun not uygulamasında duran, kilometreye ve aya göre iki sütunlu bir liste. Aşağıda o listeyi ve nasıl işlettiğimi anlatıyorum; yeni başlıyorsan olduğu gibi kopyalayıp kendine uyarlayabilirsin.
Takvimi Kurarken Neye Göre Karar Veriyorum
Bakım aralıkları arabadan arabaya değişir. Bu yüzden ilk işim internetten okuduğum genel bilgileri değil, torpido gözündeki kullanım kılavuzunu esas almak oldu. Yine de her aracın ortak bir iskeleti var; ben o iskeleti üç ölçüye göre kuruyorum.
Kilometre mi, ay mı? İkisi birden
En sık yapılan hata "ben az kullanıyorum, bakım gerekmez" demek. Oysa motor yağı beklerken de bozulur, lastik durduğu yerde yaşlanır, akü boş kaldıkça zayıflar. Ben her kalem için iki değer yazıyorum: şu kilometrede ya da şu ayda, hangisi önce gelirse. Yılda 6.000 km yapan biri için takvim tamamen zamana göre işler.
Kullanım şeklini dürüstçe değerlendirmek
Şehir içinde kısa mesafeler, sürekli dur-kalk, tozlu yol, çok kısa yolculuklar... Bunlar "zorlu kullanım" sayılıyor ve aralıkları kısaltmayı gerektiriyor. Ben işe her gün 6 km gidiyorum; motor tam ısınmıyor. Bu yüzden yağ aralığımı kılavuzun söylediği üst sınıra dayandırmıyor, biraz erken davranıyorum. Hava filtresi de tozlu bir sanayi yolundan geçtiğim için normalden sık bakılan bir parça bende.
Kendim yapabileceklerim ve servise bırakacaklarım
Takvimi ikiye bölmek çok işime yaradı. Bir tarafta hiçbir alet gerektirmeyen, benim yapabildiğim kontroller var: motor yağı seviyesine bakmak, lastik basıncını ölçmek, soğutma suyu ve cam yıkama suyu seviyelerini gözden geçirmek, far ve stop lambalarının yandığından emin olmak. Diğer tarafta ise yağ ve filtre değişimi, fren hidroliği, triger gibi kaldıraç ve tecrübe isteyen işler duruyor. Kendi yaptığım kontroller sayesinde servise gittiğimde ne istediğimi bilerek gidiyorum; bu tek başına para ve tartışma tasarrufu.
Kullandığım Bakım Takvimi
Aşağıdaki tablo benim çalışma düzenim. Rakamlar ortalama değerler; kendi kılavuzunla karşılaştırmayı ihmal etme.
| İşlem | Sıklık | Kim yapar |
|---|---|---|
| Lastik basıncı kontrolü | Ayda bir ve uzun yol öncesi | Kendim |
| Motor yağı seviyesi | 2 haftada bir / her yakıt alımında | Kendim |
| Soğutma suyu ve cam suyu seviyesi | Ayda bir | Kendim |
| Far, stop, sinyal kontrolü | Ayda bir | Kendim |
| Silecek lastikleri | 6–12 ayda bir değişim | Kendim |
| Motor yağı ve yağ filtresi | 10.000–15.000 km ya da 1 yıl | Servis |
| Hava filtresi | 15.000–20.000 km (tozlu yolda daha erken) | Kendim / servis |
| Polen filtresi | Yılda bir, tercihen bahar öncesi | Kendim / servis |
| Fren balata ve disk kontrolü | Her yağ değişiminde | Servis |
| Fren hidroliği | 2 yılda bir | Servis |
| Antifriz / soğutma sıvısı | Kılavuza göre, genelde 2–5 yıl | Servis |
| Akü durumu ve kutup başları | 6 ayda bir, kış öncesi mutlaka | Kendim |
| Buji, yakıt filtresi, triger/kayış | Tamamen kılavuzdaki km değerine göre | Servis |
| Far ayarı | Yılda bir ve ampul değişiminden sonra | Servis / uygun ortamda kendim |
Ayda bir yaptığım 10 dakikalık tur
Ayın ilk hafta sonu arabayı düz bir yere çekip motoru soğutuyorum. Sırayla: yağ çubuğu, soğutma suyu haznesi, cam yıkama suyu, dört lastiğin basıncı ve diş derinliği, sonra farların ve stop lambalarının kontrolü. Farlar için birini yardıma çağırmak ya da bir duvara yakın park edip yansımaya bakmak yeterli. Bu turu ilk yaptığımda 25 dakika sürmüştü, şimdi 10 dakikada bitiyor.
Mevsim geçişlerinde yapılanlar
Kasım ayı bende "kış hazırlığı" ayı. Akünün gerilimine bakıyorum, kutup başlarındaki oksitlenmeyi temizliyorum, cam suyunu donmaya dayanıklı olanla değiştiriyorum, silecekleri yeniliyorum ve farların ışık huzmesinin doğru yerde olduğundan emin oluyorum. Nisanda ise klima ve polen filtresi sırası geliyor. Mevsimsel ayırma, takvimi ezberlemeyi de kolaylaştırıyor.
Kaydı nasıl tutuyorum
Her işlemi bir satıra yazıyorum: tarih, kilometre, yapılan iş, ödenen tutar. Ayrıca gelecek işlemler için telefona kilometre değil ay bazlı hatırlatma kuruyorum, çünkü kilometreyi kendim takip etmeyi hep unutuyorum. Bu kayıt aracı satarken de elimi güçlend