Trafik Kontrolü Öncesinde Araç Hazırlığı

İlk kez trafik kontrolünde durdurulduğumda ehliyetim cüzdanımda, ruhsatım torpido gözünde, kafam ise tamamen karışıktı. Memur bey aracın etrafında bir tur attı, sol arka stop lambamın yanmadığını söyledi ve o gün cezadan çok, kendi ilgisizliğime bozuldum. Aracımı her gün kullanıyordum ama arkasında ne olup bittiğini hiç bilmiyordum. O günden sonra kendime küçük bir alışkanlık edindim: ayda bir, yaklaşık on beş dakika ayırıp aracı baştan sona gözden geçiriyorum. Bu yazıda o rutini, yeni başlayan biri olarak nereden tutup nasıl ilerleyeceğinizi anlatacağım.

trafik kontrolü araç hazırlığı dediğimizde akla önce evraklar geliyor, oysa memurun gözle görebildiği şeyler en az evrak kadar önemli. İyi haber şu: kontrol edilen elemanların büyük kısmı için ne kaldırıcı ne de alet gerekiyor. Sadece bakmayı bilmek yeterli.

Gözle Görülen Elemanlar: On Dakikada Yapılan Ön Hazırlık

Ben kontrolü hep dışarıdan içeriye doğru yapıyorum. Aracı düz bir zemine çekip motoru çalıştırıyorum, el frenini indirmiyorum ve etrafında saat yönünde bir tur atıyorum. İlk aylarda bir defterim vardı, gördüğüm eksikleri not ediyordum; şimdi ezberden gidiyorum.

Aydınlatma ve Sinyalizasyon

Trafik kontrolünde en çok yakalanılan nokta burası, çünkü ampuller haber vermeden gidiyor. Kısa farları yakıp aracın önüne geçiyorum, sonra uzunları deniyorum. Ardından sağ ve sol sinyalleri, dörtlüleri, gündüz farlarını, ön ve arka sis lambalarını tek tek çalıştırıyorum. Arka tarafta iki nokta özellikle unutuluyor: fren lambaları ve geri vites lambası. Fren lambası için ya arkanızda birinin durması gerekiyor ya da aracı bir duvara yakın park edip pedala bastığınızda duvardaki kırmızı yansımayı izlemeniz yeterli. Plaka aydınlatması da ihmal edilen bir detay; sönmüş bir ampul yüzünden uyarı almak can sıkıcı.

Farların yanması tek başına yeterli değil, doğru yere bakması da gerekiyor. Karşıdan gelen sürücüler sürekli selektör yapıyorsa far ayarınız yukarı kaçmış olabilir. Sitede far kontrolünün nasıl yapıldığını, ampul değiştirmeyi ve far ayarını adım adım anlattığım ayrı rehberler var; ampul yanmıyorsa oradan başlamanızı öneririm. Ayrıca matlaşmış, sararmış far camının verdiği ışık gücü ciddi biçimde düşüyor; parlaklık kaybı da gece görüşünüzü doğrudan etkiliyor.

Lastikler ve Plaka

Lastik diş derinliği ve yan duvardaki çatlaklar gözle bakılabilecek şeyler. Ben cebimde bozuk para taşırım, diş kanalına sokup derinliği kabaca kıyaslarım; ama en doğrusu lastiklerde bulunan aşınma göstergelerine bakmak. Basıncı ise ayrı bir konu, bunun için manometreli bir pompa ya da benzin istasyonu şart. Basıncın düşük olması hem yakıtı hem freni etkiliyor, lastik basıncı ölçümünü anlattığım bölümü okumadan yola çıkmayın derim.

Plakaya gelince: eğrilmiş, boyası dökülmüş, harfleri okunmaz hale gelmiş bir plaka doğrudan sorun yaratıyor. Vidaları sıkı mı, arka plaka çamurdan görünüyor mu — kontrolde bunlara bakılıyor.

Cam, Silecek ve Ayna

Ön cam çatlağı, özellikle sürücü görüş alanındaysa mutlaka dikkat çeker. Silecek lastikleri yaşlanmışsa camda iz bırakır; benim ölçütüm şu: bir yağmurda cam net silinmiyorsa lastik gitmiş demektir. Cam yıkama suyunun dolu olması da bir görüş güvenliği meselesi, o depoyu doldurmayı alışkanlık haline getirin. Aynaların ikisinin de sağlam ve ayarlı olması gerekiyor.

Kaputun Altı ve Kabin İçi: Kontrolde Sorulmayan Ama Sizi Kurtaran Şeyler

Trafik ekibi motor yağınızı ölçmez, ama yol kenarında dumanı çıkan bir araçla kalmak da kontrolde ceza almaktan iyi değil. Ben hazırlığın bu kısmını "kendim için yaptığım kontrol" diye ayırıyorum.

Sıvı Seviyeleri

Motor soğukken ve araç düz zemindeyken çubuğu çekip motor yağı seviyesine bakıyorum; alt ve üst işaret arasında olması yeterli. Soğutma suyunu genişleme kabından gözle kontrol ediyorum, kapağı asla sıcakken açmıyorum. Fren hidroliği deposu şeffaftır, seviyesi belli olur; azalıyorsa bu kendi kendine olan bir şey değildir, fren sistemini kontrol ettirmek gerekir. Akü kutup başlarındaki beyaz tortu ve gevşek kablo, sabah çalışmayan araçların en yaygın sebebi. Hava filtresine de altı ayda bir bakıyorum, tozdan kararmışsa değiştiriyorum.

Zorunlu Ekipman ve Evraklar

Bagajı boşaltıp şu listeyi gözden geçirmek bir dakikadan az sürüyor:

Yangın söndürücünün süresinin geçtiğini ben de bir kontrolde öğrendim. Şimdi telefonuma yıllık hatırlatma kuruyorum.

Kontrol Anında Davranış

Durdurulduğunda sağa güvenli şekilde çekip motoru durduruyorum, camı indiriyorum, gece ise iç aydınlatmayı yakıyorum. Evrakları hep aynı yerde, tek bir dosyada tutuyorum; torpidoyu karıştırmak hem zaman kaybı hem gereksiz gerginlik. Bir eksiğiniz varsa inkâr